Transport: Benzine, E5, E10, RON95 of RON98?

Er leven nogal wat onduidelijkheden rondom benzine aan de pomp. Wat mag er in je auto? En: Wat vooral niet? En is RON 95 en of RON98 ook E5 of E10? En hoeveel ethanol zit er in “Super”? Tijd voor duidelijkheid. Deze bladzijde leeft en groeit, navigeer middels inhoudsopgave. Reacties welkom!

  • Allereerst is het van belang om te weten of je auto geschikt is voor een brandstofsoort, is jouw auto geschikt voor ethanol?
  • Als tweede wil je weten wat er nu echt wordt geleverd aan de pomp. Surprise!
  • Natuurlijk willen we weten wat nu precies de technische gevolgen zijn.
  • Er zit ook een politiek randje aan het verhaal.
  • Tot slot: Voor RON 98, superbenzine, bestaat een speciale bladzijde, zie https://vanderworp.org/nl/ron98/.

Redenen voor overdreven zorgen zijn er niet. Onze oosterburen gebruiken E10 al wat langer en de gevolgen lijken mee te vallen. Desalniettemin is het belangrijk een goede brandstofkeuze te maken.

E0 is dood! Lang leve E0!

“E0” bestaat niet. E5 is de klasse met het laagste aandeel ethanol. Belangrijk om te beseffen: E5 betekent niet dat er 5% ethanol in zit, E5 betekent dat er maximaal 5% in kan zitten. 0% is dus ook een optie. En zo zijn er brandstofmaatschappijen die bewust geen ethanol toevoegen – zelfs gegarandeerd! Dat is de E0-kolom in de tabel.

“E0” lijkt misschien niet van belang maar voor klassieke en sportieve auto’s en motoren, evenals oudere grasmaaiers, buitenboordmotoren en standverwarmingen, is dit goed nieuws. Tegelijkertijd ben ik burgerlijk ongehoorzaam genoeg om het label E0 wel te gebruiken, zie de onderstaande tabel, duidelijkheid is toch een belangrijk aspect.

Is mijn auto geschikt voor alleen E5 of voor zowel E5 als E10?

Voor oudere motoren is het toch echt verstandig om onderzoek te doen via de landelijke distributeur of fabrikant als je na het raadplegen van diverse links hierna geen eenduidig antwoord hebt.

Veel moderne motoren (na 2000) zijn geschikt voor E5 en E10, oudere niet of minder. Omdat schade vaak hoge kosten met zich meebrengt is het advies: Check goed en check dubbel!

Dan zijn er diverse on-line-checks, mogelijk waar geen geaccrediteerde organisatie achter zit. Geloof die resultaten dus niet blindelings! De site e10check.nl wordt veel genoemd. Alternatief: opreis.nl. Ook onze oosterburen tanken E10. Bekijk bijvoorbeeld deze Duitse PDF eens – die informatie wijkt hier en daar af en lijkt wat completer.

Stel, je hebt een BMW Isetta. E10 is dan geen probleem volgens de eerste twee links. De Duitse PDF houdt wel een slag om de arm. En het lijkt ook een twijfelachtig idee om E10 in jouw Isetta te stoppen. Moraal: Heb je een oudere auto? Controleer dan grondig de geschiktheid voor E10.

E10 voor iedere BMW? Dacht van niet! (cc-by-2.0 Mick)

Klassiekers: Gebruik liever geen E5 of E10, zie de site van FEHAC over e5 en e10. Ook oude tractoren, motorfietsen en grasmaaiers die benzine gebruiken vallen onder dat advies.

Je zou het haast vergeten in de discussie: Auto’s die uitgerust zijn met een standkachel. Vraag ook in dat geval bij de fabrikant of de standkachel geschikt is.

Een korte opsomming van wat feitjes: E5 bevat maximaal 5% ethanol, E10 maximaal 10%. Het kan dus zo zijn dat er helemaal geen ethanol in zit. E5 kan je mengen met E10. Het octaantal (RON) gaat door toevoeging van ethanol omhoog. Jouw auto rijdt minder zuinig met E10 en E5, in de orde van 1 tot 3%.

Als je geen E10 wenst, tank dan een superbenzine, kijk vooral op de pomp of het E5-label te zien is.

Wat wordt er aan de pomp geleverd?

Een overzicht van leverbare brandstoffen in Nederland.

  • De tabel is sorteerbaar. Klik één of twee keer op een kop.
  • Links bij aanduidingen brengen je bij een pompoverzicht.

Status: Opnemen van pompinformatie…

Kolom “E0”: Deze E5-brandstof bevat volgens opgave van de brandstofmaatschappij gegarandeerd geen bio-ethanol (feitelijk is het dus E0 maar daar is geen officieel label voor, wel een markt).

MerkAanduiding
(link: stations)
of RON-
klasse
Opm.
TanQyouEuro 102E5Ja1021
BerkmanSuper Plus 98E5Ja981
BPUltimate 98 E5E5Ja981
EssoEsso Synergy Supreme +E5Ja981
ShellV-powerE5Ja981
TamoilSuperplus 98 (E5)E5Ja981
TangoSuper Plus 98E5Ja981
ArgosEuro 98E5981
ArgosSuper Plus 98E5981
ElanExcellium 98E5981
GulfSuper Plus 98 E5E5981
TotalExcellium 98E5981
AmigoEuro 95E10953
AmigoBlue OneE10953
BPEuro95 E10E10951
EssoSynergy Euro 95 (E10)E10951
ElanExcellium 95E10951
GulfEuro 95 E10E10951
GulfEuro 95 Green E10E10951
ShellEuro 95E10951
TamoilEuro 95 (E10)E10951
TangoEuro 95E10951
TanQyouEuro 95 - E10E10951
TotalExcellium 95E10951
ArgosEuro 95E10951
ArgosBlue One 95E10951
ArgosEuro XMILEE10951
AgriGeen opgave2
AviaBezig met transitie2
FirezoneGeen opgave2
HaanGeen opgave2
LukoilGeen opgave2
OKGeen opgave2
Q8Geen opgave2
SneltankGeen opgave2
TexacoGeen opgave2
TinQGeen opgave2
  1. Informatie verkregen van betreffende brandstofmaatschappij.
  2. Brandstofmaatschappij verstrekt geen informatie na verzoek.
  3. Informatie verkregen via de pomp.

Technische achtergronden over E5 en E10

Wat moet ik in de gaten houden?

Het onderstaande lijstje is van toepassing op oudere motoren die niet geschikt zijn voor E10:

  • Brandstofleidingen controleren op lekkage en zweten.
  • Gebruik indien mogelijk een transparant brandstoffilter en controleer het.
  • “Penny wise, pound foolish?” Gebruik van E0-brandstoffen uit de tabel is te overwegen.
  • Ben bedacht op een typische benzinelucht die vooral in een afgesloten ruimte kan ontstaan door lekjes, zweten. Zelfs tanks van bepaalde kunststoffen blijken te kunnen gaan zweten.

Wat is de invloed van ethanol op aluminium?

Ethanol kan reageren met aluminium, met name bij een hoge druk en temperatuur. Er ontstaat dan ethanolaten (ethoxiden, in dit geval ethanol-aluminium-zouten). Een bewering is dat als dit proces eenmaal op gang gekomen is door E10 te tanken, dan blijft deze reactie actief, ook bij tanken van E5.

Voertuigen die wel tegen E10 kunnen, gebruiken aangepaste materialen, zoals bepaalde soorten roestvast staal.

Wat is de invloed van ethanol op rubber en plastic?

Sommige kunststoffen zijn uitstekend bestand tegen ethanol, andere slecht. Focus ligt op afdichtingen, pakkingen en slangen. Het is dus maar net wat de fabrikant heeft toegepast.

Oplossen in ethanol kan resulteren in een plakkerige substantie, stukjes kunststof die loslaten, zweten van leidingen en uiteindelijk lekkages.

E10 tanken? Alleen als een fabrikant op papier zegt dat een auto voor E10 geschikt is. En fabrikanten zijn tot nu toe niet echt compleet met die informatie helaas.

Bij twijfel is het verstandig je brandstoffilter goed in de gaten te houden. Kleine stukjes kunststof kunnen loslaten en infarcten veroorzaken.

Hoe zit het met de houdbaarheid van E10-benzine?

De korte samenvatting: Als je een E10-voertuig lange tijd niet gebruikt dan doe je er goed aan eerst de tank helemaal te vullen.

Duitsland heeft al wat langer ervaring met E10. Een citaat van ADAC:

Opslagstabiliteit van E10

De opslagstabiliteit van E10-brandstoffen verschilt niet wezenlijk van E5-brandstoffen. Ethanol is zeer goed bestand tegen veroudering, zelfs beter dan fossiele benzine. Het probleem is dat ethanol en fossiele brandstof onder bepaalde omstandigheden kunnen scheiden.

Dit kan worden voorkomen door een constante omgevingstemperatuur (in de praktijk is dit echter nauwelijks haalbaar) of door te voorkomen dat grote hoeveelheden lucht worden verplaatst via de ademhaling van de tank (ventilatie). Daarom moet u de tank altijd vullen als u het voertuig langer niet gebruikt.

Dat verhaal is te vertalen – met een slag om de arm: De soortelijke massa van benzine is 0.755 kg/L. Ethanol is 0.7893 kg/L. Met andere woorden: Ongemengd drijft benzine op ethanol. Echter, de twee stoffen zijn goed mengbaar en zullen niet uit zichzelf ontmengen.

Voor ontmenging zijn externe factoren nodig: destillatie-effecten. Denk aan een glas wijn in een koelere kamer: Het glas begint te tranen, ethanol verdampt uit de wijn, slaat neer op de koudere glasrand en loopt naar beneden.

Vervang glasrand door de wand van je benzinetank en je snapt het principe: De ethanol verdampt boven het mengsel, condenseert tegen de koude tankwand en zakt langs de wand van de tank verder naar onder omdat het zwaarder is. Benzine zal in de zakkende ethanol deels opgelost worden maar dat mengsel bevat onderin de tank toch een hoger percentage ethanol. Het zal dus niet zo zijn dat er echt een laag benzine en een laag ethanol ontstaat (zoals bij een mengsel van olie en water).

ADAC zegt dus eigenlijk: Voorkom destillatie-effecten door de temperatuur stabiel te houden om het neerslaan van ethanol tegen tankwanden te voorkomen of door de tank helemaal te vullen zodat er geen tankwand (condensatievlak) meer vrij is.

Overigens, drie bochten verder zal het mengsel weer homogeen zijn en kleine tankjes kan je natuurlijk altijd eerst even schudden.

Hoe speelt vocht een rol?

Luchtvochtigheid

Ethanol is hygroscopisch, het trekt water aan. Echter, de brandstof zit in een afgesloten tank en komt zo goed als niet in contact met waterdamp uit lucht. Dat is dus eigenlijk geen probleem. Er zijn een paar uitzonderingen op die regel.

Oudere tanks sluiten vaak minder goed af. Daarnaast speelt de grootte van de tank een rol, denk aan grasmaaiers, bromfietsen, buitenboordmotoren enzovoorts. Uiteraard speelt regelmatig gebruik een rol. Het kan verstandig zijn om aan het eind van het seizoen af te vullen met benzine (al dan niet mengsmering) op basis van “E0”.

Vocht na destillatie

Na de vergisting van de biomassa is er een mengsel ontstaan van water en 14% ethanol. Door destillatie wordt het alcoholpercentage sterk verhoogt. De restwaarde aan water is niet veel maar mogelijk wel genoeg om “corrosie” te veroorzaken binnen het hogedrukcircuit. In de hele discussie hoor ik daar helemaal niets over. De vraag heb ik voorgelegd aan Shell. Het antwoord:

De ethanol in benzine moet voldoen aan de EN15376 specificatie. Deze stelt dat er maximaal 0.3% water in mag zitten (in de pure ethanol). Wanneer deze dan aan 10% gedoseerd wordt in benzine komen we op 0.03% (300ppm).

Het gedeelte van EN15376 tref je bijgaand aan als PDF (of voor bewerking als ODT). Al met al lijkt het geen probleem.

Wat zit er eigenlijk allemaal in benzine?

Meestal is dat het geheim van de smid! Er zijn ook maatschappijen open over deze informatie en in de praktijk zullen de soorten niet extreem veel van elkaar afwijken.

Tamoil heeft de specificaties van hun product gewoon online staan in een PDF.

Hoe zit het met verbruik?

Het verbruik zal met E10 wat hoger zijn. Een “kort door de bocht-indicatie” kan gegeven worden door te kijken naar de verbrandingswarmte (MegaJoule per liter) van benzine en ethanol.

Als de verbrandingswarmte van benzine 33 MJ/liter is, en ethanol 22 MJ/liter is, dan geldt het volgende:

  • E5, 95% en 5%, 0.95*33+0.05*22 is 32.45 MJ/liter
  • E10, 90% en 10%, 0.9*33+0.1*22 is 31.9 MJ/liter

Ten opzichte van E0 daalt de verbrandingswaarde van de brandstof bij E5 maximaal 1.7% en bij E10 maximaal 3.3%. Als een merk E5 aanbiedt maar E0 levert dan rij je dus maximaal 1.7% verder op die tank en een meerprijs is dan verantwoord. Het lijkt ook redelijk verantwoord te stellen dat je bij E0 meer topvermogen hebt.

Terminologie

Na het lezen zullen er toch nog wat termen zijn die relevant zijn. Hier komen er een paar:

  • Premium-brandstof: Het is een vage term. In Indonesië is “premium” bijvoorbeeld 88 RON(!). In het buitenland wordt het soms gebruikt als basisbenzine, soms als verbeterde benzine. In Nederland is het vaak 95 RON-brandstof plus extra additieven. Negeer de term is het advies, kijk vooral naar de RON-klasse en de E-klasse.
  • Protection grade: Als geaccepteerd wordt dat 5% ethanol niet schadelijk is – en dat lijkt zo te zijn, dan is E5-brandstof dus “Protection grade”. Het is een term die bijvoorbeeld in Brussel gebruikt wordt.

De maatschappelijke en politieke randjes

  • Het E5-label blijkt misleidend, het kan immers effectief E0 zijn.
    • Dit is op zijn minst verwarrend. EU-politiek “from mars to earth” en mist zo het doel van het label: Duidelijkheid! Het lijkt wel wat op het verbod op ouderwetse ruitenwisservloeistof.
    • Advies branche en politiek: Zorg alsnog voor een E0-label.
    • Advies brandstofmaatschappijen en of pomphouders: Zorg samen voor een uniforme aanduiding zoals: “Deze brandstof bevat geen toegevoegde ethanol”. Bijvoorbeeld:

5 thoughts on “Transport: Benzine, E5, E10, RON95 of RON98?

  1. Dank je voor je uitgebreide informatie over “E0” benzine. Een heel onderzoek is nodig om uit te vogelen waar je zonder toegevoegde Ethanol kan tanken. Ik heb zelf contact gehad met Esso en met Tango en zij bevestigen dat bij hun 98 RON brandstoffen geen Ethanol is toegevoegd. Van Shell staat het op de website en van BP is het “algemeen bekend”. Onze bevindingen komen dus mooi overeen.

  2. Inmiddels heb ik ook van Berkman bericht gekregen dat er geen Ethanol in Super Plus 98 zit. Dit is geen kleintje in Nederland! Tamoil eveneens dus dat kan ik hierbij bevestigen!

    DirectLease app is zeer fijn, alleen niet helemaal compleet. Ik heb daar contact mee opgenomen en ze zouden het doorgeven.

    Esso, Tango, Berkman en Tamoil bevestigen allemaal dat ze geen plannen hebben om in de toekomst bio-ethanol toe te voegen. Goed nieuws dus! We kunnen dus zeggen dat er onofficieel een toch een vrij uitgebreide keuze is om ethanolvrij te kunnen tanken in Nederland!

    1. Hallo Onno, welkom bij deze ontspoorde hobby 🙂 Ik ben nu klaar met opvragen van informatie via de brandstofmaatschappijen (Berkman was ik vergeten, en vast nog wel een paar). De tabel heeft nu een extra kolom “Opm”. Van de maatschappijen die “RON 98 E0” leveren heb ik zwart op wit een verklaring. Heb je die van Berkman ook? Stuur mij dan even een mailtje, w@ de domeinnaam, dan voeg ik die ook toe.

      Het is nu dus tijd om de tabel langzaamaan aan te vullen met informatie van de pomp.

      1. Heb je inmiddels gemaild. Benzineverbruik met E10 kan nog verder toenemen indien de verbranding in de motor niet optimaal is. Voorbeelden van 8%-15% toename in verbruik zijn op internet terug te vinden. Dat zal sterk afhangen van de techniek van de auto. Vooral auto’s met carburateur schijnen hier last van te hebben.
        Verder heb ik gelezen dat E10-benzine al na een maand in kwaliteit begint af te nemen en de ethanol gaat scheiden van de echte benzine, zodat je 2 lagen krijgt in je tank. Als je dan na langere tijd stilstaan vervolgens de motor start zal het gedurende korte tijd op pure ethanol draaien wat slecht voor de motor is. Heb verhalen gelezen van mensen waarvan hun motorfiets of oldtimer niet meer wilde starten na een winterstalling.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *