Hygiene: Zelf ontsmettingsvloeistof maken

Met de uitbraak van coronavirus COVID-19 in China en elders is de belangstelling voor ontsmettingsmiddelen fors gegroeid. Deze bladzijde bevat twee recepten voor uiterst effectieve ontsmettingsvloeistoffen die je zelf kunt maken op basis van de alcoholen ethanol en isopropanol. In ziekenhuizen worden deze ontsmettingsvloeistoffen veelvuldig toegepast voor ontsmetting en “hand sanitizers” op basis hiervan zijn ook gebruikelijk. Het eerste recept is mijn persoonlijke favoriet, het tweede recept is afkomstig van WHO (World Health Organization). Van de kwantitatieve analyse heb ik een aparte bladzijde gemaakt. Waar het in Nederland met COVID-19 fout gaat staat hier. Als je deze informatie zinvol vindt, deel het dan via sociale media.

Er is slechts één groot nadeel, alcoholen zijn extreem brandbaar. Overweeg dat risico en blijf alert, met schone handen in een brandwondencentrum liggen is het laatste wat je wil. Als je zelf aan de slag wil gaan: Ik houd je niet tegen maar lees dan wel het hele artikel, neem waarschuwingen uiterst serieus en hou je hoofd erbij. Met andere woorden: Koop liever een bestaande verkrijgbare ontsmettingsvloeistof.

Normaliter is de hele dag je handen ontsmetten een slecht idee, steriele handen zijn extra vatbaar voor besmettingen. Dus je moet ook een beetje nadenken, ontsmet liever vooraf het handvat van het winkelwagentje dan achteraf je handen. Zit niet met vieze handen aan je mond, neus en ogen. Houd afstand tot mensen enzovoorts. De huidige COVID-19-uitbraak rechtvaardigt het streven naar vrijwel permanent ontsmette handen.

Allerlei geurtjes en kleurtjes zou je kunnen toevoegen aan de recepten – geen enkel probleem – maar het doet een beetje af aan de kern: Al dan niet dodelijke besmettingen voorkomen waarbij het bovendien een brandgevaarlijk goedje is.

Update 18 maart 2020, COVID-19: Dit recept levert een effectief ontsmettingsmiddel op en is werkzaam tegen veel virussen en bacteriën – ook de goede. We willen, als maatschappij, met z’n allen, bereiken dat 1 besmet persoon (veel) minder dan 1 ander persoon besmet. Zo worden we COVID-19 de baas. Laat je niet ophitsen door de media, beperk je tot feiten opgesteld door WHO. De hier omschreven ontsmettingsvloeistof gebruik ik zelf al jaren dagelijks voor onder andere mijn handen omdat het snel en effectief is met als enige nadeel dat het brandgevaarlijk is, lees verder. Het gebruik is makkelijk, breng het aan op je handen, blijf wrijven tot alles verdampt is. Wrijf je handen niet af op bijvoorbeeld een handdoek, de vloeistof moet zo’n 30 seconden kunnen inwerken en zo veeg je het opgeloste huidvet niet weg. Als je wil weten wat er effectief is tegen het coronavirus, of eigenlijk de familie van coronavirussen, dan zou je dit document kunnen raadplegen. Als je besluit om een van de recepten te maken, denk dan ook aan anderen in jouw omgeving. Geef het weg of vraag een compensatie voor mijn part.

Over het gebruik van deze bladzijde: Deze bladzijde wordt enorm vaak gelezen. Ik zie dat mensen even gauw de recepten kopieren en plakken op Facebook, enzovoorts. Ik begrijp dat wel maar daardoor zijn mensen zich niet bewust van het brandgevaar en andere informatie en komen wijzigingen op deze bladzijde niet aan. Het is geen enkel probleem om deze bladzijde te kopieren en te verspreiden met bronvermelding. Beter is het om direct te linken naar deze bladzijde (https://vanderworp.org/nl/hygiene-zelf-ontsmettingsvloeistof-maken).

Wat doet de ontsmettingsvloeistof met bacteriën en virussen?

In de chemie is “alcohol” iets anders als bij de drankhandel. Alcoholen zijn een familie chemisch verwante stoffen, onder andere het hier gebruikte “ethanol” en “isopropanol“. De alcohol in sterke dranken is “ethanol”.

“More is better” is niet altijd waar, pure ethanol is lang niet zo effectief als ethanol waar water aan toegevoegd is. Anderzijds is een ethanol-oplossing van 70% of minder ook minder effectief – kijk dus goed op verpakkingen van commerciële producten.

Het aanwezige water is nodig om celwanden van bacteriën doorlaatbaar te maken voor de alcoholen. De alcoholen vernietigen uiteindelijk de inwendige cel. Een groot deel van de virussen is ook gevoelig voor deze ontsmettingsvloeistof. Meer specifiek lost alcohol de beschermende vetlaag op en denatureert – sloopt – de al dan niet genetische eiwitten.

Belangrijke waarschuwingen

Ontsmettingsvloeistof, ethanol en isopropanol zijn extreem brandbaar en moeilijk te blussen. Water zal in eerste instantie averechts werken. Zorg voor snelle bereikbaarheid van CO2- of poederblussers en een (brand)deken.

Handpompjes en handsprays: Altijd kleine flacons gebruiken, 50 ml bijvoorbeeld.

Na toepassen altijd oppassen met aanstekers, kaarsen, gasfornuizen, enzovoorts, totdat het mengsel op je handen verdampt is. Dit betekent ook: Altijd toepassen in de buurt van een plaats met kraanwater om te blussen – verdunnen van de stof.

Ben je absoluut bewust van het brandrisico, zowel bij aanmaak als gebruik.

Verdunnen met veel water is een optie als het om een brandende kleine hoeveelheid gaat, bijvoorbeeld op je hand of een verpakking van 50 ml. Grotere hoeveelheden nooit blussen met water, daar wordt de brand in eerste instantie groter van. Grotere hoeveelheden nooit binnenshuis opslaan.

Hergebruik de alcohol-verpakking voor opslag, die is speciaal daarvoor. Kies een koele, donkere, geventileerde en veilige plaats, buiten bereik van kinderen.

Een van de beste middelen

Voordelen van deze ontsmettingsmethode: Het is effectiever dan “water en zeep” en effectiever dan veel ontsmettingsproducten die “over the counter” zijn maar te weinig alcoholen bevatten. Het doodt vrijwel alle bacteriën en aardig wat virussen. Het is goedkoop en makkelijk te maken. Het ontsmetten gaat veel sneller. Het niet aanwezig zijn van gel-middelen betekent geen kleverige handen. Tot slot zijn de ingrediënten, die zeer beperkt via de huid en longen in de bloedbaan komen, goed te metaboliseren.

Overwegingen

Op toiletten en in badkamers is vaak kraanwater aanwezig en dat maakt toepassing daar goed mogelijk. Toepassing in keukens betekent vaak toepassen in de buurt van diverse ontstekingsbronnen. Zolang de alcohol niet verdampt is zijn de risico’s hoog en voor kleine kinderen zonder toezicht onacceptabel hoog.

Tot slot is er de discussie over het uitdrogen van de huid. Alcoholen, in het bijzonder isopropanol, lossen huidvetten op. Daarom is afdrogen van de handen geen goede praktijk. Als de alcoholen kunnen verdampen dan blijft uiteindelijk het huidvet weer achter op de hand. Bovendien verlaagt afdrogen van de handen de ontsmettingsgraad aanzienlijk.

Toepassingen

Als algemeen alternatief is het prima inzetbaar. Persoonlijke ervaring: Het is handig op reis, in de auto, in hotels en in restaurants, openbare toiletten (toiletbril, deurklinken), voor je je tanden zet in een hamburger, als je huisdieren hebt en natuurlijk gewoon thuis na vieze klusjes met prullenbakken, toiletgangen, handen schudden (…), tuinieren, enzovoorts.

Recepten

Mengen (buiten) in bijvoorbeeld een 1.5 liter PET-fles, met een trechtertje de flacons vullen, minimaal 4 stuks van 50 ml, de rest terug in de lege bio-ethanolfles en goed labellen. Doe alles buiten en heb brandblussers binnen handbereik. Zet die voorraad uiteraard op een kinder- en brandveilige plaats.

Voorbeeld

De WHO-recepten zijn bedoeld om eenvoudig te maken, of met ethanol of met isopropanol. Het blijkt lastig om argumenten voor en tegen gebruik van isopropanol te vinden. Professionele producten bevatten vaak een mix van ethanol en isopropanol. Zie de afbeelding. De twee alcoholen kunnen mogelijk elkaars effect versterken. Daarnaast zijn er micro-organismen die niet bestand zijn tegen isopropanol, bijvoorbeeld 20% om “acanthamoeba culbertsoni” inactief te maken. Een virusenvelop bestaat uit lipiden, vetten. Isopropanol is een betere ontvetter en dat zou een rol kunnen spelen bij het effectief denatureren van eiwitten.

Recept 0: Niet kleverig

Persoonlijk heb ik een hekel aan die commerciële handpompjes omdat er altijd een kleverige laag op je handen blijft zitten. Bovendien is glycerol weer een voedingsbodem voor micro-organismen en heeft het een negatief effect op ontsmetting. Daarom is dit recept mijn favoriet (iets aangepast 14-3-2020).

Recept ontsmettingsvloeistof in massadelen, totaal is 100%:

Ethanol75%
Isopropanol10%
Water15%

Stel dat we uitgaan van 1 kg, 1000 gram:

  • Wat weegt 1 liter 95% bio-ethanol?
    • 95%, 950 ml pure ethanol weegt 950 ml * 0.789 g/ml = 750 gram.
    • 95% bio-ethanol v/v komt overeen met 92.3% m/m, zie tabel. Als 750 g overeenkomt met 92.3% dan is de totale massa 750 * 100 / 92.3 = 813 gram.
    • 1 liter 95% bio-ethanol v/v bevat dus 813 – 750 = 63 gram water
  • Wat is het volume van 100 gram isopropanol 99.9%?
    • Als er afgerond wordt naar 100% dan is het volume 100 / 0.786 = 127 ml. Het krimpeffect van een mengsel van water en isopropanol wordt hierbij verwaarsloosd.
  • Hoeveel water is nodig?
    • 150 gram, is 150 ml
    • In de 95% bio-ethanol zit al 63 gram water dus er moet 150 – 63 = 87 gram of ml toegevoegd worden.

Praktisch mengrecept:

Je kunt grammen en mililiters door elkaar gebruiken. Uitgangsbasis is een fles bio-ethanol van 1 liter (1000 ml).

StofMassa (gram)Volume (ml)
Bio-ethanol 95%8131000
Isopropanol 99.9%100127
Water8787

Als de zuiverheid anders is dan zal je opnieuw moeten rekenen, met name het juiste aandeel water is belangrijk voor een goede werking.

Tip: Je kunt overwegen om tot 1.5% glycerol toe te voegen als je toch het gevoel hebt dat je handen uitdrogen.

Recept 1: WHO “Formulation 1”

World Health Organization heeft een recept op ethanol-basis staan op https://www.who.int/gpsc/5may/Guide_to_Local_Production.pdf. Het wijkt af van bovenstaande recept 0:

  • Er wordt alleen ethanol gebruikt, geen isopropanol.
  • Er wordt waterstofperoxide (H2O2) gebruikt om levensvatbare bacteriesporen te doden in de voorraad, het heeft geen effect tijdens gebruik.
  • Het bevat glycerol als bevochtigingsmiddel wat iets betere verdeling oplevert maar ook kleverige handen.

Een uitwerking van dit recept staat onderaan op de bladzijde met de kwantitatieve analyse. Advies is om die bladzijde te raadplegen. Het recept is voor het gemak hierna nogmaals genoemd.

Recept voor 1 liter ontsmettingsmiddel. Je kunt grammen en mililiters door elkaar gebruiken. Dit recept wijkt een beetje af van het WHO-recept omdat er geen waterstofperoxide maar wel evenveel extra water is toegevoegd.

StofMassa (gram)Volume (ml)
95% v/v bio-ethanol684841
glycerol1815
water160160
totaal9341000

Tip: Voeg de ingrediënten in genoemde volgorde toe aan de container, fles. Glycerol is wat plakkerig, gebruik een deel van het water om de glycerol in je maatbekertje op te lossen – als je het niet rechtstreeks toevoegt.

Waar zijn de ingrediënten te koop?

Overweeg dat onderstaande stoffen geen farmaceutische kwaliteit zijn. Ik kan mij niet voorstellen dat dat een probleem is.

  • Bio-ethanol 95% kan je kopen bij bijvoorbeeld “Action”.
  • Isopropanol is wat lastiger. Prijzen zijn soms gênant. Bestel de versie 99.9% bijvoorbeeld hier.
  • Glycerol is op veel plaatsen te verkrijgen. Bijvoorbeeld hier.
  • Ik raad het niet aan vanwege veiligheid maar ik gebruik zelf wel kleine plantenspuitjes (Action) op echt brandveilige plekken.
  • Kleine pompjes kan je overal krijgen, bijvoorbeeld bij Primark.
  • Water, voor de hand liggend, gedestilleerd of gedemineraliseerd is een optie maar gekookt en gekoeld kraanwater – om bacteriesporen te doden – is goed genoeg in westerse landen met hoge drinkwaterkwaliteit.

52 thoughts on “Hygiene: Zelf ontsmettingsvloeistof maken

  1. Hallo,
    Wat is eigenlijk de reden waarom er zowel Ethanol als Isopropanol nodig is ? Volstaan “Ethanol + Water” of “Isopropanol + Water” niet ? Ik meende ergens ook al dergelijke samenstellingen gezien te hebben.

    1. Goede vraag Walter, ik weet het antwoord ook niet zeker. Ik vermoed dat veel consumentenproducten een te laag totaal alcoholaandeel hebben en dus minder effectief zijn. Mogelijk dat bepaalde virussen, bacteriën, gevoeliger zijn voor iso-propanol dan voor ethanol. Zie bijvoorbeeld de oplossing met 80% ethanol en 5% iso-propanol voor tandartsen (https://www.researchgate.net/publication/7321764_Antiviral_activity_of_alcohol_for_surface_disinfection). Ethanol is makkelijk verkrijgbaar, iso-propanol wat minder. Dus iso-propanol vervangen door ethanol lijkt gerechtvaardigd in de situatie “beter iets dan niets”. Dan schiet mij nog iets te binnen, isopropanol is een aanzienlijk betere ontvetter dan ethanol. Dus mogelijk dat vettige celwanden, viruswanden beter oplossen in isopropanol.

  2. Beste,
    Wat zou een goede toevoeging kunnen zijn om schrale/uitgedroogde handen te voorkomen? (ik neem aan ipv water?) Bepaalde olien? Of ná het wassen => desinfecteren => wat olie smeren?

    1. Het recept van WHO bevat hiervoor glycerol. Ik heb het toegevoegd, zie hierboven. Niet afdrogen en niet druipend aanbrengen lijkt mij de beste remedie omdat je eigen huidvet behouden blijft. Alternatief is een beetje zuurvrije vaseline na desinfectie, het is neutraal.

      1. Komt die 1,5% Glycerol dan bovenop de massadelen Ethanol/Propanol/water ?

        Is de soortelijke massa van Isopropanol gelijk aan die van Bio-Ethanol ?
        Ik probeer de formule aan te passen zodat alles in ml staat ipv gram en ook tbv het gebruik van Bio-Ethanol 96.6 % en 99,9 %

        1. Gemakshalve: Ja, erbij omdat de invloed op de totale verhoudingen uiterst beperkt is. Maar in theorie zal je opnieuw moeten rekenen. Soortelijke massa’s in gram per cm3: Ethanol 0.789, isopropanol 0.786. Een puntje om rekening mee te houden: Alcoholen verdampen sneller dan water. Dus de samenstelling verandert gedurende de tijd dat het bijvoorbeeld op je handen zit. Daarom ben ik niet zo bang voor iets meer alcohol, zolang je maar voldoende opbrengt zodat er voldoende water aanwezig is. In https://www.who.int/gpsc/5may/Guide_to_Local_Production.pdf zie je op bladzijde 3 bovenaan dat ze voor 10 liter 8.333 liter ethanol van 96% gebruiken. Dus als ze het hebben over een 70% ethanol-oplossing dan hebben ze het niet over massaprocenten. Die bladzijde bevat meteen het antwoord, tenzij je gaat voor een hoger alcoholaandeel.

          1. Ik zocht naar een email-adres om enkele screenshots met berekeningen, van een spreadsheet (automatische herberekening afhankelijk van zuiverheden, gebruikte oplossingen en gewenste percentages) die ik maakte, te sturen.
            Als je mij een mail stuurt, dan bezorg ik die screenshots (van jouw formule en van de WHO-formules)

          2. Hallo,
            Ik ben niet echt thuis in het begrijpen van dit soort dingen… maar heb een vraag, ik heb een liter bio ethanol gekocht bij de Action, en 1 liter gedemilitariseerd water en 1 liter isopropanol.
            Als ik 1 liter desinfecterende vloeistof wil maken, hoeveel ml heb ik van alles nodig?
            En kan ik pas achteraf een paar druppels tea trea erbij doen?

          3. Achteraf wat dingen toevoegen kan natuurlijk nooit veel kwaad, zolang de concentratie alcohol niet teveel verstoord wordt. Bovenaan de bladzijde staat een link. Die bevat precies het recept wat je zoekt. Doe in plaats van glycerol gewoon water. Overigens kan gedemineraliseerd water wel bacteriesporen bevatten. Je zou het eerst kunnen koken en kunnen laten afkoelen om de meeste poren te doden.

      2. Ik heb er aloé Vera (doorzichtig) gelvd action doorgegaan.
        Werkt perfect.En voor de geur kun je paar druppels etherische olie indorm bv tea tree ook ontsmettend of munt etc etc

  3. Ik heb twee vraagjes:
    1.) Dus om 100% zeker te zijn: de bio-ethanol in kwestie is dus wel degelijk dezelfde als die gebruikt wordt om sfeerhaarden te laten branden? 🙂
    (Dat ik hier geen vreemde dingen ga doen omdat ik iets verkeerd begrepen heb 😉 )
    2.) gedistilleerd water is nog zuiverder dan gedemineraliseerd water, maar kan je hiervoor evengoed gelijk welke van de twee gebruiken? (Het wordt vergezeld door ethanol, dus als er een verloren microobje in zit zal het er meteen aan zijn 🙂 ) klopt die redenering?

    1. 1: Klopt
      2: Bacteriesporen kunnen alcohol overleven. Daarom moeten de ingrediënten in theorie vrij van sporen zijn. Gedemineraliseerd water is niet steriel. Gedistilleerd water is dat wel, waarbij uitgangsbasis is dat sporen niet verdampen en neerslaan en de hogere temperatuur zijn werk doet. Gekookt water is sporenvrij van bepaalde typen bacteriën maar er zijn sporen die koken overleven. “Bacillus cereus” is er zo een die we kennen van ziek worden van rijst dat niet snel genoeg afgekoeld is. In kleine, normale, hoeveelheden is b. cereus onschuldig. Daarom is gekookt en afgekoeld water een prima alternatief. In paranoia-modus kan je nog met de hogedrukpan water koken. Letterlijk overkill. Dus koken en afkoelen is prima, gedistilleerd water kan ook.

      1. Bedankt!
        Maar… Ik kan nergens in een fysieke winkel gedistilleerd water vinden 🙁 (wel online en wel overal gedemineraliseerd water)
        Maar dus het koken van gedemineraliseerd water in bv een waterkoker zou een perfect evenwaardig alternatief zijn? 5 min laten koken bv?

        1. In hoeverre gedistilleerd echt steriel is blijft de vraag maar dan wordt het een andere discussie. Ik ga er vanuit dat het voldoende steriel is, gedemineraliseerd water koken is een alternatief met de kanttekening van hiervoor.

  4. Beste,
    Het glycerol in recept twee, je hebt niet vermeld waar dit te verkrijgen is. En is dat dan in een onmiddellijk toepasbare fysieke vorm?
    Dank bij voorbaat voor uw antwoord

    1. Ik heb glycerol toegevoegd aan de boodschappenlijst hierboven. Glycerol is direct bruikbaar, een beetje kleverig. Zie de toegevoegde opmerking onder het recept.

  5. Is het ook mogelijk om in het tweede recept de glycerol over te slaan (en extra water toe te voegen) en gewoon te dealen met de droge handen die je krijgt?

    En zijn er nog meer voordelen aan het eerste recept boven het tweede recept behalve niet kleverige handen?

    1. Geen enkel probleem om de glycerol niet toe te voegen. In plaats van 18 gram of 15 ml glycerol 15 ml water toe te voegen. En die droge handen vallen wel mee zolang je ze niet afdroogt zodat je eigen huidvet aanwezig blijft.

      Voordelen recept 1: Je ziet dat het voorbeeld van de foto 20% v/v IPA bevat. Die wordt blijkbaar ook gebruikt tijdens operaties. Dat gaat mogelijk iets voorbij aan dagelijks gebruik. Ik kan er geen goed antwoord op geven.

    1. Zit dat in ruitenwisservloeistof? Wel in koelvloeistof. Huidige ruitenwisservloeistof bevat wel ethanol maar dat zal onder 60% liggen en desinfecteert dus zeer beperkt. Bovendien loop je bij oude voorraden ruitenwisservloeistof de kans dat methanol aanwezig is en daar wil je niet teveel van binnenkrijgen via de huid.

  6. zou het mogelijk zijn om het destillaat te gevruiken dat ik over heb van mijn lavendeldestillatieproces? Of zitten daar stoffen in (resten lavendelolie) die iets beïnvloeden wat niet mag, vr gr Suzan

    1. Ik ken dat proces niet, als het zo is dat je met ethanol de lavendel behandelt en je dan na distillatie de ethanol weer over hebt, dan lijkt dat een heel creatieve en nuttige toepassing. Je zou wel echt moeten gaan voor een minimum van 75% ethanol – eventueel opnieuw distilleren of wat bijmengen. Met een alcoholometer of hydrometer (voorbeeld) heb je zekerheid.

  7. Heb je ook tips om een flesje van 96% alcohol te verdunnen tot 70%? Kan dat gewoon met water of moet dat per se gedestilleerd water zijn (las ik ergens)? En komt het verdunnen heel nauw? of is bv 68-72 % ook prima? Ik heb thuis geen hele nauwkeurige maatbekers, gewoon een keukenmaatbeker.

    1. Bij 96% alcohol ga ik uit van ethanol, kijk even goed op het flesje. Advies is om een oplossing van 80% ethanol na te streven. 70% is de ondergrens en World Health Organization gaat uit van een ondergrens van 75%, meer precies, bij ethanol 80% +/- 5%.

      De vraag zou dus moeten zijn hoe je van 96% ethanol 80% ethanol maakt door alleen water toe te voegen. Dat komt overeen met WHO “formulation 1” minus de rest van de ingrediënten.

      Recept voor 1 liter ontsmettingsvloeistof met goed Belgisch, Nederlands kraanwater:

      • 96% v/v Ethanol: 833 ml
      • Water, gekookt EN afgekoeld: net zolang toevoegen tot je precies 1 liter hebt.

      Succes!

  8. Dankt voor de uitleg. Ik ben recept 1 aan het maken, de ingredienten heb ik gehaald.
    Ipv glycerol heb ik overigens glycerine 86,5% (glycerol met water heb ik begrepen), kan ik dezelfde samenstelling aanhouden.
    Ik heb 1/4 van de hoeveelheid mg gebruikt.
    Per ongeluk het water niet vooraf gekookt, maar kraanwater gebruikt, is het toch effectief of advies om nieuw te maken.
    De totalen in recept 1 kloppen niet, totaal massa van de 3 samen kom ik op 862 en voor ml op 1016. Maakt dat nog iets uit?

    1. Glycerol, glycerine, het is dezelfde stof. Als je een kwart hiervan gebruikt, 4ml in plaats van 15ml, dan zou je in theorie 15 -4 = 11 ml meer water moeten toevoegen. Geen probleem als je dat niet doet.

      Koken is alleen nodig om bacteriesporen, nog niet ontkiemde bacteriën, te doden. Nederlands kraanwater is dermate goed gecontroleerd en schoon dat het geen enkel probleem is als je het niet kookt.

      Wat betreft totalen die niet kloppen: ethanol is lichter dan water, 1 liter alcohol weegt dus minder dan 1 kg. Als je ethanol met water mengt dan krimpt het mengsel een beetje, net als een zak grind waar je wat zand bij doet, het wordt niet meer volume, wel meer massa (gewicht).

      Al met al: Goed bezig! Ik zie wel dat het steeds moeilijker wordt om aan ethanol te komen.

  9. Beste Wiebe,
    dank voor je uitgebreide uitleg.

    Je schrijft dat je zelf voorkeur hebt voor recept 1, maar waar komt dat recept vandaan?
    De WHO klinkt bekend, maar aangezien die maar één alcohol tegelijk gebruiken ben ik nieuwsgierig naar de oorsprong van het recept met de twe alcoholen.

    1. Goeie vraag! Ik gebruik het al heel lang, we hebben huisdieren op een boerderij, vandaar. Ik denk dat ik het ooit van een professioneel product heb afgelezen, net als het recept van de fles op de foto hiervoor. Commerciële producten gebruiken heel vaak een mix van alcoholen. Bij de recepten van WHO ligt het accent op maakbaarheid, verkrijgbaarheid van grondstoffen en de prijs (in derde wereldlanden). Ik denk dat mengsels wel marginaal beter zijn. Zo bevat Septicidine bijvoorbeeld 50% ethanol en 25% isopropanol.

  10. Ik gebruik ethylalcohol (ethanol) 99% en en aloe vera gel
    800 ml alcohol en 200 ml aloe vera gel mengen .
    Aloevera zorgt dat de handen niet uitdrogen .

  11. Goedenmiddag,
    Kan ik voor het recept van de WHO de hoeveelheden door de helft delen om een halve ltr desinfectans te krijgen? Ik heb een fles van een ltr alcohol 96% gedenatureerd met 5% isopropylalcohol.

    1. Voor een halve liter vloeistof kan je de hoeveelheden inderdaad halveren. 96% of 95% ethanol maakt daarbij niet zoveel uit. Je zegt: “een ltr alcohol 96% gedenatureerd met 5% isopropylalcohol”. Dat begrijp ik niet zo goed. Staat er iets op de verpakking? Kan je dat uitleggen?

  12. Er staat op het etiket: alcohol 96% v/v gedenatureerd met 5% isopropylalcohol. Het komt van Degros. Er staat geen lijst van ingrediënten op. Mijn recept teruggerekend van 1000 ml. naar 200 ml.: 168 ml alcohol, 3ml glycerine, 32 ml water. Klopt dit?

    1. Dan mag je uitgaan van 91% ethanol plus 5% isopropanol (is isopropylalcohol). Inderdaad alles delen door 5 en je hebt een prima recept, klopt dus inderdaad.

  13. Hallo,
    Ik heb isopropanol 70% kan het ook daarmee? En hoe zou ik het dan kunnen maken? Ik ben namelijk opzoek naar een goed covid verwijderaar haha mijn vader is long hart transplantaiepatient en ik wil zelf een goed ontsmetter maken voor hem. Maar ik kon nergens de 99.9 krijgen alleen de 70%. Zou u mij kunnen helpen?

    1. WHO “Formulation 2” is op basis van 75% isopropanol. Aangezien een tolerantie van +/- 5% gehanteerd wordt komt een 70%-oplossing dus nog net door de keuring. Nood breekt wet, gebruik het gewoon zonder te verdunnen. Als je vader verder gezond is lijkt het mij geen enkel probleem om het normaal toe te passen, niet te frequent omdat alcoholen ook door de huid opgenomen worden. Als je t.z.t. ethanol ergens kan vinden dan zou dat mijn voorkeur hebben. Bedenk dat ontsmetten van oppervlakten goed gaat met natriumhypochloriet 0.5%, bleekwater dus. Succes!

  14. Vanwege het onderstaande lijkt het me heel belangrijk om via de (sociale) media en berichtdeling aandacht te besteden aan het in huis hebben van ontsmettingmiddelen, want het lijkt me nog driegender dan handen schudden enz.
    Wel is handig om in het geval je zou iets gaat doen, dat tot de cruciale feiten te beperken, want anders is het moeilijk om door de bomen het bos te zien, en niet iedereen is een knappe kop en chemicus.
    Het verward al dat je zaken anders dan het WHO ziet. Waarom is glycerol nodig en welke bijdrage lever het.

    Het virus kan maar liefst vijf dagen op de zool van een schoen overleven, zo laten specialisten in infectieziekten weten. De kans dat je het virus via je schoen met je meedraagt, is groot als je op publieke plekken komt, zoals het openbaar vervoer, supermarkten of winkelcentra. De zool van een schoen is de perfecte voedingsbodem voor virussen en bacteriën. Dit komt omdat een zool geen lucht, vocht en vloeistof doorlaat. Ook de bovenkant van je schoen kan het virus meedragen, deze kan namelijk ademhalingsdruppels van een besmet persoon op zich hebben. Door deskundigen wordt geadviseerd je schoenen in de schuur, garage of naast de voordeur te bewaren. Zolang je er maar niet mee door het huis gaat lopen.

    1. Dank voor meedenken! Deze bladzijde is al jaren aanwezig, voor mijzelf ook handig. Nooit geschreven voor COVID-19. Dat gezegd hebbende denk ik dat je een punt hebt. En als ik het geneuzel op diverse sites zie wordt het opeens een morele plicht om het zo goed mogelijk op te schrijven. Ik moet daar wel tijd voor vrijmaken… De berekeningen had ik al op een andere bladzijde gezet, ik zal mijn best doen om die splitsing verder door te voeren. Mogelijk een idee om een categorie COVID-19 te maken want jouw tip met schoenen is belangrijk. https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-on-infection-prevention-and-control-for-health-care-workers-caring-for-patients-with-suspected-or-confirmed-2019-ncov levert ook tips op voor desinfectie met chloor.

  15. waarom maak je het zo moeilijk door met massa- en volume-eenheden te werken. Voor huishoudens zou dat inhouden dat ze een weegschaal moeten bezitten. Het meest makkelijke lijkt me om enkel met volume-eenheden en met maatbekers te werken

  16. Naar mijn mening maakt je de boel ook veel te ingewikkeld door over gedemineraliseerd water, dat niet steriel zou zijn, en gedistilleerd water , wat voor een huishouden nagenoeg niet te krijgen is te praten. Ik ga ervan uit dat ons kraanwater hier bacterievrij is, want dan had men daar al eerder last van hebben gehad. Men zou eventueel dat kraanwater nog kunnen koken.

    Als ik je artikel lees dan worden naar mijn mening veel te veel irrelevante zaken naar boven gehaald.

  17. Beste….vande Worp,
    Ik heb mede vanwege het feit dat schoenen een extreme besmettingsbron van het virus blijkt te zijn en gebaseerd op jouw verhaal. het geheel enigermate te versimpelen. Jouw reactie?
    Besmetten van schoenen door virussen op publieke plekken met als gevolg besmetting van de woning.
    Het virus kan maar liefst vijf dagen op de zool van een schoen overleven, zo laten specialisten in infectieziekten weten. De kans dat je het virus via je schoen met je meedraagt, is groot als je op publieke plekken komt, zoals het openbaar vervoer, supermarkten of winkelcentra.
    De zool van een schoen is de perfecte voedingsbodem voor virussen en bacteriën. Dit komt omdat een zool geen lucht, vocht en vloeistof doorlaat. Ook de bovenkant van je schoen kan het virus meedragen, deze kan namelijk ademhalingsdruppels van een besmet persoon op zich hebben. Door deskundigen wordt geadviseerd je schoenen in de schuur, garage of naast de voordeur te bewaren. Zolang je er maar niet mee door het huis gaat lopen.
    In Frankrijk waren wandelingen op de gang in verpleegtehuizen verboden
    In principe is alles van wat van buiten komt of wat iemand oppakt bedriegend en zou men alles met een plastic handschoen moeten aanpakken. Het wordt steeds meer onleefbaar en is ook maar een klein onderdeel van waar met de bronnen rekening moet houden.
    Zelf ontsmettingsvloeistof maken

    Ontsmettingsvloeistof is als zodanig te kopen, maar kan ook zelf op basis van de alcoholen ethanol of isopropanol gemaakt worden.
    Er is slechts één groot nadeel; alcoholen zijn extreem brandbaar en daarom verdient aanbeveling om in de buitenlucht en buiten het gebruik van vuur te werken. Het uit de buurt van vuur blijven is ook belangrijk bij het gebruik van de vloeistof binnenshuis door uit de buurt van open vuur en ontstekingsbronnen te blijven
    Bij de aanmaak kan men uitgaan van bijvoorbeeld een 1.5 liter PET-fles en de juist afgemeten vloeistoffen, alkohol en water en eventueel glycerol, er met een trechter in te schenken.
    Professionele producten bevatten vaak een mix van ethanol en isopropanol. De twee alcoholen kunnen mogelijk elkaars effect versterken.
    Isopropanol is een betere ontvetter en dat zou een rol kunnen spelen bij het effectief denatureren van eiwitten.
    Recept van het World Health Organization.
    https://www.who.int/gpsc/5may/Guide_to_Local_Production.pdf.
    De WHO gaat enkel uit van het gebruik van ethanol
    Er wordt waterstofperoxide (H2O2) gebruikt om de levensvatbare bacteriesporen te doden in de voorraad. Het heeft geen effect tijdens gebruik.
    Het bevat glycerol als bevochtigingsmiddel dat een iets betere verdeling oplevert maar ook kleverige handen.
    Recept voor 1 liter ontsmettingsmiddel. Dit recept wijkt een beetje af van het WHO-recept omdat er geen waterstofperoxide maar wel evenveel extra water is toegevoegd.
    Stof
    Massa (gram)
    Volume (ml)
    95% v/v bio-ethanol
    684
    841
    glycerol
    18
    15
    water
    160
    160
    totaal
    934
    1000
    Het is nier perse nodig om bioethanol te gebruiken. Gewone ethanol kan ook.
    Voeg de ingrediënten in genoemde volgorde toe aan de container, fles.
    Het aanwezige water is nodig om celwanden van bacteriën doorlaatbaar te maken voor de alcoholen. De alcoholen vernietigen uiteindelijk de inwendige cel. Een groot deel van de virussen is ook gevoelig voor deze ontsmettingsvloeistof. Meer specifiek lost alcohol de beschermende vetlaag op en denatureert – sloopt – de al dan niet genetische eiwitten.
    Niet kleverig recept zonder glycerol (eigen recept)
    Glycerol is een voedingsbodem voor micro-organismen en heeft een negatief effect op ontsmetting.
    Praktisch mengrecept:
    Stof
    Massa (gram)
    Volume (ml)
    Bio-ethanol 95%
    813
    1000
    Isopropanol 99.9%
    100
    127
    Water
    87
    87
    Als de zuiverheid anders is dan zal men opnieuw moeten rekenen, met name het juiste aandeel water is belangrijk voor een goede werking. Men kan overwegen om tot 1.5% glycerol toe te voegen als men toch het gevoel heeft dat de handen uitdrogen.
    Recept voor 1 liter ontsmettingsvloeistof met goed Belgisch, Nederlands kraanwater:
    – 96% v/v Ethanol: 833 ml
    – Water, gekookt EN afgekoeld: net zolang toevoegen tot je precies 1 liter hebt.
    De beste optie is om met een maatbeker de hoeveelheden af te meten. Dan heeft men ook geen toestanden om zaken eventueel om te rekenen.

    Gebruik op handen

    Breng de vloeistof aan op de handen, blijf wrijven tot alles verdampt is. Wrijf je handen niet af op bijvoorbeeld een handdoek. De vloeistof moet zo’n 30 seconden kunnen inwerken en zo veeg je het opgeloste huidvet niet weg. Alternatief is een beetje zuurvrije vaseline na desinfectie, het is neutraal.

    Vrij maken van de vloeren
    Er is enige tijd, enkel mogelijk to vijf minuten, nodig om het alcohol de tijd te geven om in het virus binnen te dringen en deze te deactiveren. Het verder verwijderen is niet direct nodig en de vloer kan op de gebruikelijke manier gereinigd worden.
    Uiteraard is het zinvol om de schoenen buiten te laten en daar eventueel te ontsmetten.
    Waar zijn de ingrediënten te koop?
    (Bio)-ethanol 95% kan je kopen bij bijvoorbeeld “Action”.
    Isopropanol is wat lastiger te krijgen en de prijzen zijn soms gênant.
    Glycerol is op veel plaatsen te verkrijgen.
    Kleine pompjes kan je overal krijgen, bijvoorbeeld bij Primark. Voor het ontsmetten van vloeren en schoenzolen kan men een ruitensproeier gebruiken.
    Kraanwater is in principe bacterievrij.
    Het grote probleem is dat als die zaken, zoals Ikea, Hornbach enz, waar deze hulpstoffen gekocht kunnen worden, gesloten zijn. Als alternatief zou men daar de supers, Kruidvat en ????voor kunnen inzetten
    (https://vanderworp.org/nl/hygiene-zelf-ontsmettingsvloeistof-maken).

  18. Blij met al deze informatie.
    Wij zijn zelf voornemens een aantal kantoor panden van ons oppervlakkig te ontsmetten vanwege het Corona virus.
    We hebben gekeken naar een zgn Fogger.
    Uiteraard zijn we ons bewust van het brand/explosie gevaar van bepaalde producten als deze gaan vernevelen.
    Kan iemand een advies geven welk product het beste te vernevelen is en minimaal brandbaar door bv bepaalde toevoeging.
    Verder zijn we erg benieuwd als we bepaalde producten oppervlakkig vernevelen op kantoor meubilair of dit zaken kan aantasten.
    Het liefst gebruiken wij een product wat niet nadien afgenomen hoeft te worden met water.
    Wat gebeurd er als je bv een desifect als Podilion 80% verdund met water.

    Ik zie graag een reactie tegemoet.

    Alvast Bedankt.

    1. Podilion ken ik niet. Wat is dat? Op kantoor zou ik ontsmetten met desinfectievloeistof in een plantenspuit(je). Toetsenborden eerst met perslucht ontdoen van broodkruimels 🙂 Voor muizen, toetsenborden denk ik dat 99.9% isopropanol heel goed toepasbaar is, je voorkomt daarmee schade aan elektronica. In het ergste geval zijn er kunststoffen die wat dof uitslaan. Voor de rest zou ik formulation 1 gebruiken zonder glycerine voor stoelen, tafels, kranen, deurklinken, enzovoorts dus. Uiteraard ventileren. Houd er rekening mee dat alcoholen goede oplosmiddelen zijn, bij twijfel eerst testen. Alles wat geverfd is met acryl (waterbasis) is uiterst gevoelig. Wat je met 0.5% bleekmiddel kan doen zou ik daarmee doen – vloeren en grote vlakken. Tegenwoordig is het lastig om niet dikke bleek te kopen – het laat resten en voedingsbodems na. Makro verkoopt volgens mij gewone bleek, natriumhypochloriet, bij 5% 1 deel bleek op 9 delen water.

  19. Ik kom er niet toe om mengsels te maken voor ontsmetting.
    Lees echter (Vanderworp, 29 maart 2020) : ,,Bedenk dat ontsmetten van oppervlakten goed gaat met natriumhypochloriet 0.5 %, bleekwater dus”.
    Vraag: kun je dan ook niet eenvoudig je handen met -vers- bleekwater ontsmetten?
    En ook schoenen en andere voorwerpen?

    1. Handen: Het zou mij niet verbazen dat het wel kan, mits zeer verdund. Harde informatie ontbreekt, Wikipedia: “Weak chlorine solution” is a 0.05% solution of hypochlorite used for washing hands” (voor Ebola). Dat is dus, afhankelijk van de concentratie die je koopt, 1 deel bleek op 100 delen water. Of het voldoende is voor vernietiging van COVID-19 is de vraag. Er is natuurlijk ook water en zeep, handen op alcoholbasis desinfecteren lijkt mij de meest verstandige manier.

      Schoenen, enzovoorts… WHO schrijft
      https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-on-infection-prevention-and-control-for-health-care-workers-caring-for-patients-with-suspected-or-confirmed-2019-ncov

      Wat zijn de ontsmettingsmiddelen die worden aanbevolen voor omgevingsreiniging in zorginstellingen of huizen waar patiënten met een vermoedelijke of bevestigde 2019-nCoV-infectie zijn ondergebracht?

      Omgevingsreiniging in zorginstellingen of huizen waar patiënten met een vermoedelijke of bevestigde 2019-nCoV-infectie zijn ondergebracht, moeten desinfecterende middelen gebruiken die actief zijn tegen envelopvirussen, zoals 2019-nCoV en andere coronavirussen. Er zijn veel ontsmettingsmiddelen, waaronder veelgebruikte ziekenhuisontsmettingsmiddelen, die actief zijn tegen envelopvirussen. Momenteel omvatten de aanbevelingen van de WHO het gebruik van:

      70% ethylalcohol om herbruikbare speciale apparatuur (bijv. Thermometers) tussen gebruik te desinfecteren

      Natriumhypochloriet van 0,5% (equivalent 5000ppm) voor desinfectie van vaak aangeraakte oppervlakken in huizen of zorginstellingen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *