Hygiene: Zelf ontsmettingsvloeistof maken

Er zijn tal van ontsmettingsmiddelen op basis van alcoholen en water op de markt. In ziekenhuizen wordt het veelvuldig toegepast voor ontsmetting en “hand sanitizers” op basis hiervan zijn ook gebruikelijk. Je kunt het zelf makkelijk maken en daar gaat dit artikel over.

Wat doet de ontsmettingsvloeistof met bacteriën?

In de chemie is “alcohol” iets anders als bij de drankhandel. Alcoholen zijn een familie chemisch verwante stoffen, onder andere het hier gebruikte “ethanol” en “isopropanol”. De alcohol in sterke dranken is “ethanol”.

“More is better” is niet altijd waar, pure ethanol is lang niet zo effectief als ethanol waar water aan toegevoegd is. Anderzijds is een ethanol-oplossing met 40% ethanol ook niet bijzonder effectief. Het water is nodig om celwanden doorlaatbaar te maken voor de alcoholen. De alcoholen vernietigen uiteindelijk de inwendige cel.

Pas altijd op met ontstekingsbronnen

Nadeel van deze ontsmettingsmethode: Het mengsel is uiterst brandbaar. Tijdens aanmaak, gebruik en opslag dienen zorgvuldig risico’s vermeden te worden. Handpompjes en handsprays: Altijd kleine flacons gebruiken, 50 ml bijvoorbeeld. Na toepassen altijd oppassen met aanstekers, kaarsen, gasfornuizen, enzovoorts, totdat het mengsel op je handen verdampt is. Dit betekent ook: Altijd toepassen in de buurt van een plaats met kraanwater om te blussen – verdunnen van de stof.

Een van de beste middelen

Voordelen van deze ontsmettingsmethode: Het is effectiever dan “water en zeep” en effectiever dan veel ontsmettingsproducten die “over the counter” zijn. Het doodt vrijwel alle bacteriën en aardig wat virussen. Het is goedkoop en makkelijk te maken. Het ontsmetten gaat veel sneller. Het niet aanwezig zijn van gel-middelen betekent geen kleverige handen. Tot slot zijn de ingrediënten, die zeer beperkt via de huid en longen in de bloedbaan komen, goed te metaboliseren.

Overwegingen

Op toiletten en in badkamers is vaak kraanwater aanwezig en dat maakt toepassing daar goed mogelijk. Toepassing in keukens betekent vaak toepassen in de buurt van diverse ontstekingsbronnen. Zolang de alcohol niet verdampt is zijn de risico’s hoog en voor kleine kinderen onacceptabel hoog. Tot slot is er de discussie over het uitdrogen van de huid. Alcoholen, in het bijzonder isopropanol, lossen huidvetten op. Daarom is afdrogen van de handen geen goede praktijk. Als de alcoholen kunnen verdampen dan blijft uiteindelijk het huidvet achter op de hand. Bovendien verlaagt afdrogen van de handen de ontsmettingsgraad aanzienlijk.

Toepassingen

Als algemeen alternatief is het prima inzetbaar. Persoonlijke ervaring: Het is handig op reis, in de auto, in hotels en in restaurants, openbare toiletten, voor je je tanden zet in een hamburger, als je huisdieren hebt en natuurlijk gewoon thuis na vieze klusjes met prullenbakken, toiletgangen, handen schudden (…), tuinieren, enzovoorts.

Recept

Recept ontsmettingsvloeistof in massadelen, totaal is 1.00:

Ethanol0.76
Isopropanol0.1
Water0.14

Wat weegt 1 liter bio-ethanol? 95% ethanol en 5% water (massaprocenten). De soortelijke massa van ethanol: 0.789 g/ml, water 1 g/ml. Dus (95*0.789+5*1)/100=0.800 g/ml. 1 liter bio-ethanol is 800 gram. 5% water is 40 gram, rest ethanol: 800-40=760 gram. Komt dat even mooi uit? 😉 Dus:

Praktisch mengrecept:

1literBio-ethanol 95%
100gramIsopropanol 99.9%
100gramWater

Mengen (buiten) in bijvoorbeeld een 1.5 liter PET-fles, met een trechtertje de flacons vullen, minimaal 4 stuks van 50 ml, de rest terug in de lege bio-ethanolfles en goed labellen. Zet die voorraad uiteraard op een kinder- en brandveilige plaats.

Als de zuiverheden anders zijn dan zal je opnieuw moeten rekenen, met name het juiste aandeel water is belangrijk voor een goede werking.

Waar zijn de ingrediënten te koop?

  • Bio-ethanol kan je kopen bij bijvoorbeeld “Action”.
  • Isopropanol is wat lastiger. Prijzen zijn soms gênant. Een prima adres is “Höfer Chemie”, url: https://hoefer-shop.nl/. Bestel de versie 99.9% (!)
  • Ik raad het niet aan vanwege veiligheid maar ik gebruik zelf wel kleine plantenspuitjes (Action) op brandveilige plekken.
  • Kleine pompjes kan je overal krijgen, bijvoorbeeld bij Primark.
  • Water, voor de hand liggend, gedestilleerd of gedemineraliseerd is een optie maar kraanwater is goed genoeg.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *