De eenvoudige basis van een democratie


(Hoofdartikel: “Met schapen kweek je despoten: Democratie“)

Je zou het bijna niet meer geloven als je soms het gestuntel van de overheid ziet, evenals het wantrouwen van de burger, maar de volgende punten vormen toch echt de werkelijke en eenvoudige de basis. Het is de belangrijke kern van onze samenleving, onze democratie:

  • In iedere democratie is de bevolking soeverein.
  • Dit wil zeggen dat de bevolking het gezag voert, de hoogste macht vormt.

Vertaald naar Nederland:

  • Nederland is een democratie.
  • In Nederland is de bevolking soeverein.
  • Dit betekent:
    • het Nederlandse volk is de hoogste macht,
    • de volledige overheid, inclusief de politiek, staat in dienst van de Nederlandse bevolking,
    • Nederlanders leggen via gekozen volksvertegenwoordigers hun wil bindend op.

Korter en duidelijker kan het niet maar er zijn wat dingen die uitleg nodig hebben.

2-2-tango!

It takes two! Courtesy…

Natuurlijk zul je zeggen dat de wil van de Nederlanders niet voldoende gehoord en uitgevoerd wordt. Dat is makkelijk gezegd, maar tegelijkertijd ken ik niet zoveel Nederlanders die af en toe een briefje sturen naar een Tweede Kamercommissie of een Kamerlid. “It takes two to tango”:

  • De Tweede Kamer heeft een verantwoordelijkheid.
  • Het Nederlandse stemgerechtigde volk heeft ook een verantwoordelijkheid.

Beiden blijven regelmatig in gebreke. Het is goed om te beseffen dat een gemiddeld Kamerlid vooral uitblinkt in zaken als managen en onderhandelen – als je daar echt goed in bent kan je zelfs minister-president worden, hallo Marc.

Al met al zijn Tweede Kamerleden geen supermensen en dus zal je als bevolking af en toe je zorgen moeten uiten, standpunten moeten uitleggen. Dat is iets wat lobbyisten bijvoorbeeld heel goed snappen. Een betere democratie begint bij jezelf waarbij jouw Kamerlid altijd open moet staan voor informatie.

Intermezzo: belang, wens en wil

Deze woorden liggen dicht bij elkaar. De “wil” heeft meer een afdwingbaar karakter, terwijl “belang” en “wens” wat vrijblijvender zijn. Een voorbeeld:

Een stemgerechtigde burger heeft meestal de morele verplichting om algemene “belangen” voorrang te geven op individuele “wensen”. Dat alles resulteert in de bindende ”wil” van de kiezer.

Vandaar dat het woord “wil” zo vaak in de volgende teksten voorkomt.

Verantwoordelijkheid Tweede Kamerleden

Voor de beeldvorming:

In een democratie zou je het liefst zien dat de bevolking rechtstreeks een stem uitbrengt, hoe mooi zou dat zijn? Helaas is dat in de praktijk in een complexe samenleving niet mogelijk, het zou betekenen dat het volk overal verstand van zou moeten hebben en extreem veel tijd kwijt is aan politiek.

Dus hebben we die taak uitbesteed aan een Tweede Kamer. Dat betekent wel dat die Tweede Kamer de wil van het volk zo goed mogelijk dient te behartigen – en dat is het belangrijkste uitgangspunt. Voor alle duidelijkheid, de mening, de stem in de Tweede Kamer, van een Kamerlid moet precies overeenkomen met de “gemeten” wil van zijn of haar kiezers.

Dat laatste is enorm belangrijk omdat het daar zo vaak fout gaat. Immers, het zijn ook maar mensen en beïnvloeding is eenvoudig. Bij beïnvloeding kan je bijvoorbeeld denken aan foutieve informatie, gesprekken met Kamer-collega’s, persoonlijke meningen, inspanningen van lobbyisten en teveel luisteren naar de mening van een schreeuwende minderheid.

Eindnoot

De Tweede Kamer moet dus niet verworden tot een kamer met 150 autocraatjes. Wat wel? Een Tweede Kamerlid moet een enorm rechte rug hebben en vooral altijd goed luisteren naar de kiezersachterban.

Voor het Tweede Kamerlid is het van belang om een aantal spelregels in acht te nemen om te bereiken dat het Kamerlid ook precies dat doet: de wil van het volk één op één verwoorden, omzetten in door de bevolking gedragen wetten.


Leave a Reply

Your email address will not be published.