Democratie betekent letterlijk dat het volk regeert. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar zodra we die betekenis serieus nemen, volgen daar verstrekkende consequenties uit.
In een moderne staat oefent de bevolking haar macht niet voortdurend zelf uit. De bevolking heeft die macht tijdelijk overgedragen aan vertegenwoordigers. In Nederland is die vertegenwoordiger uitsluitend de Tweede Kamer. Niet de regering en niet de Eerste Kamer, maar de rechtstreeks gekozen Kamerleden vertegenwoordigen de bevolking.
Daarom gaat democratie over meer dan verkiezingen. Zij gaat over mandaat, vertegenwoordiging, controle en verantwoording. Wie bezit de macht, aan wie wordt zij tijdelijk toevertrouwd en hoe voorkomen we dat die gedelegeerde macht zich tegen de bevolking, haar eigenaar, keert?
De bijdragen in dit hoofdstuk gaan verder in op die eenvoudige basis. Niet vanuit bestaande politieke gewoonten, maar vanuit het principe dat aan iedere democratie voorafgaat: de bevolking is de baas.