Lassen

Aantekeningen

Dit document bevat aantekeningen over lassen.

Cases

Algemeen

Afkortingen

  • EN: Elektrode negatief
  • DC: Gelijkstroom, AC: Wisselstroom
  • Hz: Herz, de lasfrequentie bij wisselstroom

Instellingen

TIG-instelingen

  • Aluminium lassen, AC, EN, frequentie 120 Hz, 65% AC balance

Elektroden

Elektroden TIG

Soorten

Kort door de bocht, WLa2 is uiterst universeel en goed. Altijd goede keuze, punt blijft best bij hoge vermogens, geen bloemkool. Diameters: Meest gangbaar zijn diameters van 1 mm tot en met 3.6 mm.

Kleur

Stof

=-

=+

~

Boog

Ontst.

Standt.

Materialen

Opmerkingen

Grijs

WCe20

++

--

+/-

+

+

+

Al, Cu, Fe, Mg, Ni, Ti, RVS

Snelle verdamping Ce-oxide (lager Amperage). Vooral voor DC, ook AC. Alleskunner

Zwart

WLa10

++

--

+/-

+

+

++

Fe, RVS

Goed voor plasmasnijden, voor lassen hoge stroomsterkte gewenst.

Goud

WLa15

++

--

+/-

+

+

++

Ni, Cu, Mg, Ti, Fe, RVS

Blauw

WLa20

++

--

+/-

+

+

++

Ni, Cu, Mg, Ti, Fe, RVS

Turquoise

WR20

++

--

++

+

++

++

Al, Fe, RVS

Wit

WZr08

++??

--

+

+

+

+

Al, Fe, RVS

Beter niet voor inverters. Zr-oxide verdampt moeilijk, weinig vervuiling lasnaad

Groen

WP

++

+

-

-

-

Aluminium

niet voor blokgolf (inverters) en DC

Toelichting stoffen: Wolfram (W) is de basisstof van elektroden. Een toevoeging bestaat uit oxiden van de stof na de W. Afkorting stoffen: Lanthaan, R: Rare Earth elementen, Ce: Cerium, Z: Zirkonium. Het getal is het promilage, dus 20 betekent 2% toeslagstof.

Slijpen

  • Altijd slijpen in lengterichting om betere boog te krijgen. Hoek: 15 graden (lengte punt is 2.5 * diameter). Botter mag bij elektroden met langere standtijd. Certificaatlassen: schuurband met elektrodesoort.

Lasdraden

  • 309LSi: voor zwart-witlassen - staal aan RVS. Si zorgt voor betere vloeiing.
  • Aluminium 4043 of AlSi5: Algemene draad voor aluminium. In bijzonder geschikt voor gietwerk en 6061 T6. Na anodiseren grijs. Niet gebruiken voor 5xxx-aluminium. Mooiere las (niet gezegd dat het beter is). Bestand tegen hogere temperaturen. Beter bestand tegen waterstofbrosheid.

  • Aluminium 5356 0f AlMg5: Algemene draad voor aluminium. In bijzonder bruikbaar voor 6061 (Vaak gebruikt voor extrusieprofielen). Hogere ductiliteit en beter bestand tegen nabuigen. Met DC geen schone lasnaad. Over het algemeen heeft 4043 voorkeur. Wat beter corrosiebestendig (zeewatervast aluminium).

  • SG2: Standaarddraad voor on- en laaggelegeerd staal.

Hardsolderen

Een aardig startpunt voor zilversolderen: https://www.vankampen.nl/nieuwsbericht/zilverhardsolderen

Hardsolderen middels TIG

Een interessante techniek is hardsolderen met CuSi3-staven door TIG in te zetten voor verwarming van materialen. CuSi3 wordt siliciumbrons genoemd (silicon bronze). Basismaterialen worden niet gesmolten waardoor het uiterst interessant is voor het koppelen van ten minste een dun materiaal. Toepassingen: plaatwerk, buisconstructies (capillair vullen over elkaar geschoven delen), koppelen verschillende basismaterialen. Corrosiebestendigheid is goed. Flux niet echt nodig. Basismaterialen: messing, staal, ... DC- lijkt betere resultaten op te leveren, oplossen van corrosie en vervuiling is geen issue. Toch eens AC proberen? Dan lijken hogere frequenties betere resultaten op te leveren. Per materiaalcombinaties testen. Een mogelijkheid: roestvast staal op koper! Kans op spatten tegen elektroden. De verbindingslaag heeft een blanke, licht gele glans. Alternatief: Aluminium-brons. Toepassing: oplassen en herstel gietijzer met als alternatief aluminiumbrons. Een algemene TIG-instelling: 100Hz met 90% EN. Zie bijvoorbeeld: https://www.youtube.com/watch?v=y6ccw7X8zeI

Propaan en zuurstof

Zuurstofconcentrator

Voor medische toepassingen worden zuurstofconcentrators gebruikt. Dit is een interessant alternatief voor kostbare zuurstofflessen. De nieuwprijs is vrij hoog maar tweedehands zijn goede apparaten te verkrijgen voor vriendelijke prijzen. Typische kenmerken:

  • 5 liter per minuut (300 l/uur) met ~87% zuiverheid zuurstof, tot 3 l/min met 93% zuiverheid.
  • 35 kPa druk tot 5 l/min, 0.35 bar, 350 mbar.

Met een apparaat en propaangas kun je serieuze dingen doen. Allereerst komt het fijne werk in beeld. Met "The Little Torch" van Smith is het mogelijk om bijvoorbeeld te edelsmeden. Omdat de zuurstofopbrengst vrij hoog is kunnen ook kleine toortsen gebruikt worden. Omdat de drukken fors afwijken van normale installaties is het kiezen van de juiste toorts en kopgrootte niet makkelijk.

Propaan en reactie

Een standaard propaanfles met een (druk)reduceerventiel volstaat. Acetyleenbranders halen een vlamtemperatuur van ~5700 C en propaanbranders ~5100 C. Daarbij wordt 100% zuurstof gebruikt. Met 87% zuiver zuurstof zal de temperatuur lager zijn omdat die 13% die niet reageert - voornamelijk stikstof - als een koelgas werkt. In de wetenschap dat een propaanbrander met 21 % zuurstof uit de atmosfeer ongeveer 2000 C bereikt kun je de conclusie trekken dat iedere procent minder zuurstof zo'n 40 C scheelt. Hier spelen natuurlijk meer factoren mee maar als indicatie betekent dit dat propaan met 87 % zuurstof toch nog altijd zo'n 4600 C haalt.

In tegenstelling tot acetyleen ontstaat tijdens de reactie geen beschermgas voor lassen in de vorm van CO2. Dit is dus een beperking van propaan. Echter, hardsolderen van staal met gelegeerd koper als toevoegmateriaal is wel een goede optie.

Om de vergelijking met acetyleen te verlengen: propaan levert 70% meer warmte op (energie) waardoor de minder hoge temperatuur van propaan opeens minder belangrijk geworden is. Verder is het van belang te weten dat de reactie - en dus de hitte - minder dicht bij de conus van de vlam ligt in het geval van propaan.

Smeltpunten

Materiaal

graden C

Opmerkingen

CuSi3

980

Messing

900 - 940

Messing lassen met CuSi3 is een lastige klus

IJzer

1492 - 1539

Het element ijzer, smelttraject begin tot volledig vloeibaar

Staal, max 2.1%C

1130 - 1315

Constructiestaal, smelttraject begin tot volledig vloeibaar

Gietijzer, min. 1.8%C

1150 - 1200

Smelttraject begin tot volledig vloeibaar

Koper

1085

Element

Aluminium

660

Element

Roestvast staal 304(L)

1400 - 1450

Roestvast staal 316(L)

1375 - 1400

Vanwege lagere temperatuur dan 304 is dit een goede toeslagstof voor TIG-lassen

Zink

419.5

Zinksmeltverbindingen, bijvoorbeeld met aluminium, met (vrijwel) puur zink zijn bros. In vochtige omgevingen verzwakking door corrosie. Toevoeging van Tin (Sn) verbetert eigenschappen

Lood

327.5

Smeltpunt

Tin

232

Smeltpunt

PbSn40

186,183 - 225,235

Lood met 40% tin. Smelttraject, eerste waardeset is antimoon-arm, normaal soldeertin bevat beperkt antimoon (0.5-2.4 %)

SnPb40

183 - 215

Tin met 40% lood. Smelttraject.

SnPb38

183

62% lood, 38% tin. Smeltpunt, eutecticum

Ag

962

Element

AgCu7.5

~893

Sterling-zilver (925)

AgCu10

~879

zilveren munt, internationaal "coin silver", met standaardwaarde 90% zilver

AgCu30

zilveren munt, Nederlandse gulden, samenstellingen variƫren, 70% - 94.5%

De inhoud van deze site is zonder enige vorm van garantie beschikbaar onder zowel de GNU Free Documentation License als de Creative Commons Naamsvermelding-Gelijk delen-licentie