Inhoud en massa

  • Inhoud is een maat voor het volume of in gewone woorden: "hoeveel ruimte neemt iets in beslag". SI-eenheid: m3

  • Massa is een maat voor de hoeveelheid van iets. Een kilogram kersen bijvoorbeeld. SI-eenheid: gram

  • SI-voorvoegsels zijn handig om eenheden wat meer tot de verbeelding te laten spreken.

Inhoud

De maat 1m3 (één kubieke meter) is fijn voor bijvoorbeeld grondverzet met een kraan maar niet zo handig in het huishouden, het komt immers overeen met een inhoud van 1m breed bij 1m diep en 1m hoog. Handiger is vaak de liter, denk aan een liter benzine, een liter melk. Een liter is dus in het dagelijks gebruik een stuk prettiger en komt overeen met 1dm3. Strikt genomen kun je beter in de winkel vragen om 1dm3 melk dan om 1 liter, maar de liter is wat meer ingeburgerd. Zoals je weet passen er 10 decimeter in een meter. Het is van belang dat je daar een beeld bij hebt en daarom redeneren we nu "de ruimte in" van 1- naar 2- en uiteindelijk 3-dimensionaal:

  • Één-dimensionaal (de dimensie van een lijn): 1 lengte van 1m lang bestaat uit 10 lijnen van 1dm lang. Factor 10 (of factor 101) dus.

  • Twee-dimensionaal (de dimensie van een vlak): 1 vlak van 1m lang bij 1m breed heeft een oppervlak van 1m.1m = 1m2 en bestaat uit 10 oppervlakken van 1dm2 in de breedte maal 10 oppervlakken van 1dm2 in de diepte, 100 vlakken van 1dm2. Factor 100 (of factor 102) dus.

  • Drie-dimensionaal (de dimensie van een inhoud): 1 volume van 1m lang bij 1m breed bij 1m hoog heeft een inhoud van 1m.1m.1m = 1m3 en bestaat uit 10 inhouden of volumes van 1dm3 in de breedte maal 10 volumes van 1dm3 in de diepte maal 10 volumes van 1dm3 in de hoogte, 1000 volumes van 1dm3. Factor 1000 (of factor 103) dus.

Massa

Massa is een maat voor een hoeveelheid van een stof. Gewicht is iets anders. Als je een hoeveelheid stof (massa) in je hand hebt dan oefent die massa een kracht uit op je hand. Die kracht is het gewicht. Er is overigens een lineair verband tussen massa en kracht: F=m.g waarbij g de gravitatieversnelling is in m.s-2, meestal 9.8m.s-2 (m.s-2 is hetzelfde als m/s2). Met andere woorden: een massa van 10kg (een emmer water) oefent een kracht op je hand uit van ~100N.

Gevoel

Een van die dingen die belangrijk zijn als je werkt met inhouden (en massa's, etc.) is dat je vooral gevoel houdt bij wat je doet. Een pak suiker is een kilo (kilogram natuurlijk), een pak melk is een liter, een kubieke centimer (1x1x1cm) past op een theelepeltje, een A4-tje weegt 5 gram, een sigaret zonder filter 1 gram.

Één cc staat voor 1 cubic of kubieke centimeter, een inhoud 1x1x1cm dus. In één kubieke decimeter passen 10x10x10=1000 kubieke centimeters. Een kubieke decimeter is exact gelijk aan een liter. Een milliliter is 1/1000 liter, hetzelfde als een cc of cm3 dus.

Met eenheden is het ook handig dat je niet eerst hoeft te denken: 1 liter water heeft een massa van 1kg. De soortelijke massa van water is dus 1kg/liter of beter 1kg/dm3. Als je de waarde in g/cm3 wilt weten: 1/1000kg = 1g en 1/1000dm3 is 1cm3. Met andere woorden: de waarde van de dichtheid in g/cm3 is altijd gelijk aan de waarde van de dichtheid in kg/dm3. Een ton is 1000kg, de waarde van de dichtheid is dus ook gelijk aan ton/m3 of Mg/m3.

Als je een plaat ijs hebt van 1mm dik en 1m breed bij 1m diep, wat is dan de inhoud in dm3? Antwoord: 1mm*1m*1m = 0.01dm*10dm*10dm = 1dm3 dus. Wat is de massa van die plaat? 1kg, de soortelijke massa van water is immers 1kg/dm3. En als de plaat van Aluminium is met een dichtheid van 2.7kg/dm3? 2.7kg dus. Een plaat van 2.5mm staal van 1m bij 1m weegt dus 7.8(kg/dm3)*2.5 is 19.5kg, dat is zwaar!

SI-voorvoegsels

Een centimeter zegt meer dan 1/100 meter en een liter zegt meer dan 1/1000 m3. De afstand van Workum naar Roermond is 300km maar ook 0.3Mm, 300.000m en 3.108mm.

10n

Voorvoegsel

Symbool

Naam

Uitgeschreven factor

1024

yotta

Y

quadriljoen

1 000 000 000 000 000 000 000 000

1021

zetta

Z

triljard

1 000 000 000 000 000 000 000

1018

exa

E

triljoen

1 000 000 000 000 000 000

1015

peta

P

biljard

1 000 000 000 000 000

1012

tera

T

biljoen

1 000 000 000 000

109

giga

G

miljard

1 000 000 000

106

mega

M

miljoen

1 000 000

103

kilo

k

duizend

1 000

102

hecto

h

honderd

100

101

deca

da

tien

10

100

-

-

één

1

10-1

deci

d

ééntiende

0,1

10-2

centi

c

éénhonderdste

0,01

10-3

milli

m

éénduizendste

0,001

10-6

micro

µ

éénmiljoenste

0,000 001

10-9

nano

n

éénmiljardste

0,000 000 001

10-12

pico

p

éénbiljoenste

0,000 000 000 001

10-15

femto

f

éénbiljardste

0,000 000 000 000 001

10-18

atto

a

ééntriljoenste

0,000 000 000 000 000 001

10-21

zepto

z

ééntriljardste

0,000 000 000 000 000 000 001

10-24

yocto

y

éénquadriljoenste

0,000 000 000 000 000 000 000 001

De inhoud van deze site is zonder enige vorm van garantie beschikbaar onder zowel de GNU Free Documentation License als de Creative Commons Naamsvermelding-Gelijk delen-licentie